Những nguyên tắc chung nhất của chiến tranh và sự áp dụng của chúng vào chiến thuật và kỷ luật của quân đội Phổ

Những nguyên tắc chung nhất của chiến tranh và sự áp dụng của chúng vào chiến thuật và kỷ luật của quân đội phổ , viết bởi Friedrich Đại Đế

Những cuộc chiến mà ta đã đích thân chỉ huy đã cho ta cơ hội suy ngẫm sâu sắc về những nguyên lý của nghệ thuật vĩ đại, thứ đã làm hưng thịnh hoặc suy vong bao nhiêu vương quốc. Tinh thần kỷ luật La Mã vĩ đại xưa kia giờ đây chỉ còn tồn tại ở quân đội của chúng ta. Chúng ta hãy noi gương người La Mã, biến chiến tranh thành đối tượng nghiên cứu và rèn luyện chiến tranh thường xuyên khi hoàn bình .

Vậy nên, ta thấy cần thiết phải chia sẻ những suy tư của mình với các khanh, những người sau ta sẽ nắm giữ phần lớn quyền chỉ huy, và những người chỉ cần một gợi ý nhỏ trong tâm tư ta là đủ; cuối cùng, các khanh sẽ là những người trong lúc ta vắng mặt sẽ hành động theo những nguyên tắc của ta.

Trong tác phẩm này, ta đã kết hợp những suy ngẫm của riêng mình với những điều ta tìm thấy trong các tác phẩm vĩ đại của những vị tướng tài ba nhất, và tạo nên một chỉnh thể mà ta đã áp dụng vào việc huấn luyện quân đội của chúng ta. Ta chỉ viết cho các sĩ quan của mình. Ta chỉ nói về những gì có thể áp dụng cho quân đội Phổ, và không xem xét bất kỳ kẻ thù nào khác ngoài những người láng giềng của chúng ta; bởi vì hai từ này, đáng buồn thay, đã trở thành những khái niệm hoán đổi cho nhau. Ta hy vọng rằng các tướng lĩnh của ta, thông qua việc đọc tác phẩm này, sẽ bị thuyết phục hơn bất cứ điều gì ta có thể nói với họ bằng lời, và nhận ra rằng kỷ luật của quân đội chúng ta là nền tảng cho vinh quang và sự tồn vong của quốc gia. Khi họ xem xét nó dưới góc độ này, họ sẽ càng hăng hái hơn bao giờ hết trong việc duy trì trật tự trong quân đội một cách nghiêm ngặt, để người ta không thể nói rằng chúng ta đã để những công cụ của vinh quang trong tay mình trở nên cùn mòn. Thật tốt đẹp khi đã giành được vinh quang. Nhưng cũng hãy tránh xa sự tự mãn đáng trách. Thay vào đó, chúng ta phải chuẩn bị từ trước những phương tiện mà thời gian và hoàn cảnh sẽ tạo cơ hội cho chúng ta sử dụng.

Trong tất cả những suy ngẫm sau đây, ta mặc định các quy định của ta cho quân đội, những thứ giống như sách giáo lý cho các sĩ quan của ta, và trong tác phẩm này, ta chỉ bàn về những gì liên quan đến người chỉ huy quân đội và những gì vĩ đại nhất và khó khăn nhất trong nghệ thuật chiến tranh.

Ưu điểm và nhược điểm của lính Phổ

Quân đội của chúng ta đòi hỏi sự siêng năng vô hạn từ những người chỉ huy của họ. Trong khi luôn duy trì kỷ luật, họ phải được chăm sóc cẩn thận hơn và nuôi dưỡng tốt hơn có lẽ là tất cả các đội quân khác ở châu Âu.

Các trung đoàn của chúng ta bao gồm một nửa là người bản xứ, một nửa là lính đánh thuê. Những người sau, không có ràng buộc nào với quốc gia này nên sẽ tìm mọi cơ hội để đào ngũ . Vì vậy, việc ngăn chặn đào ngũ là rất quan trọng. Một số tướng lĩnh của chúng ta cho rằng một người chỉ là một người và việc mất đi một cá nhân không ảnh hưởng đến đại cục . Điều đó có thể đúng với các đội quân khác, nhưng không phải với quân đội Phổ. Nếu một kẻ vụng về đào ngũ và được thay thế bằng một tên ngốc khác, thì điều đó không khác gì nhau . Nhưng nếu quân đội mất đi một người lính đã được huấn luyện hai năm để có được sự nhanh nhẹn thể chất cần thiết, và anh ta bị thay thế bởi người kém hơn hoặc không được thay thế, thì về lâu dài sẽ có những hậu quả nghiêm trọng. Người ta đã thấy, do sự cẩu thả của các sĩ quan trong những việc nhỏ nhặt, cả trung đoàn đã bị suy tàn. Chính ta đã thấy những trung đoàn bị hao hụt đáng kinh ngạc do đào ngũ. Những tổn thất như vậy làm suy yếu quân đội; bởi vì số lượng luôn rất quan trọng. Vậy nên, nếu các khanh không để mắt tới điều này, các khanh sẽ mất đi những lực lượng tốt nhất của mình và không thể thay thế họ. Đúng là có đủ người trong quốc gia của ta, nhưng ta hỏi các khanh, liệu có nhiều người có vóc dáng như những người lính của chúng ta không? Và ngay cả khi có, liệu họ có được huấn luyện tương đương không?

Vì vậy, một nghĩa vụ thiết yếu của mỗi tướng lĩnh chỉ huy một đội quân hoặc một cánh quân riêng lẻ là ngăn chặn đào ngũ. Việc duy trì kỷ luật cũng đòi hỏi sự cẩn thận không kém. Người ta có thể nói: việc đó đã có các đại tá lo rồi! Nhưng điều đó là không đủ. Trong một quân đội, mọi thứ phải được thực hiện đến mức hoàn hảo, và người ta phải nhận ra rằng mọi thứ xảy ra đều là công việc của một người. Phần lớn quân đội bao gồm những người cẩu thả. Nếu người chỉ huy không liên tục thúc ép họ, thì toàn bộ cỗ máy tinh xảo và hoàn hảo sẽ rất nhanh chóng rơi vào tình trạng hỗn loạn, và ông ta chỉ còn có trong ý niệm một đội quân kỷ luật tốt. Vậy nên, người ta phải tập quen với việc làm việc không ngừng nghỉ. Ai làm được điều đó, kinh nghiệm sẽ dạy cho họ thấy rằng điều này là cần thiết và rằng hàng ngày phải loại bỏ những tệ nạn. Chúng chỉ thoát khỏi sự chú ý của những người không chịu khó để ý đến chúng.

Công việc vất vả, liên tục này có vẻ khó khăn, nhưng một người chỉ huy quân đội thực hiện nó sẽ thấy mình được đền đáp xứng đáng. Ông ta có thể giành được những thành công nào trước kẻ thù với những đội quân cơ động, dũng cảm, kỷ luật tốt như vậy! Một người chỉ huy quân đội mà ở các quốc gia khác bị coi là liều lĩnh, thì ở chúng ta chỉ làm những gì đúng theo quy tắc. Ông ta có thể mạo hiểm và thực hiện mọi thứ mà con người có thể hoàn thành.

Với những đội quân kỷ luật tốt như vậy, không có gì là không thể! Trật tự đã trở thành thói quen của toàn quân. Tính đúng giờ của cả sĩ quan và binh lính đã đạt đến mức mọi người đều sẵn sàng trước nửa giờ so với thời gian quy định. Từ sĩ quan đến người lính cuối cùng, không ai nói, nhưng tất cả đều hành động, và mệnh lệnh của người chỉ huy được tuân theo ngay lập tức. Vậy nên, nếu ông ta chỉ huy đúng cách, ông ta có thể chắc chắn về việc thực hiện các mệnh lệnh của mình. Quân đội của chúng ta nhanh nhẹn và cơ động đến nỗi họ có thể triển khai đội hình chiến đấu trong nháy mắt. Với tốc độ di chuyển của họ, họ hầu như không bao giờ bị kẻ thù tấn công bất ngờ. Nếu các khanh muốn tiến hành một cuộc đấu súng thì liệu có đội quân nào bắn nhanh như quân đội Phổ? Kẻ thù nói rằng họ đang đứng trước cửa địa ngục khi đối diện với bộ binh của chúng ta. Nếu cần tấn công chỉ bằng lưỡi lê thì bộ binh nào tiến lên tốt hơn họ, với bước chân vững chắc hơn và không hề nao núng mà xông vào kẻ thù? Ở đâu người ta tìm thấy sự kiên định hơn trong những tình huống nguy hiểm lớn nhất? Nếu cần chuyển hướng để đánh vào sườn kẻ thù, điều đó sẽ xảy ra ngay lập tức và được thực hiện mà không gặp chút khó khăn nào.

Ở một quốc gia mà quân đội là tầng lớp quý tộc nhất, nơi tinh hoa của giới quý tộc phục vụ trong quân đội, nơi tất cả các sĩ quan đều là người có địa vị và những người bản xứ, tức là con trai của những thường dân và nông dân, đều là những người lính, thì trong quân đội cũng phải có tinh thần danh dự. Và nó tồn tại ở mức độ cao. Chính ta đã thấy các sĩ quan thà ngã xuống còn hơn lùi bước. Cả sĩ quan lẫn binh lính đều không dung thứ những người tỏ ra yếu đuối, điều mà ở các đội quân khác chắc chắn sẽ không bị khiển trách. Ta đã thấy các sĩ quan và binh lính bị thương nặng không muốn rời vị trí và không muốn rút lui để được băng bó.

Với những đội quân như vậy, người ta có thể chinh phục cả thế giới, nếu những chiến thắng không gây ra sự tàn phá cho họ cũng như cho kẻ thù của họ. Bởi vì người ta có thể thực hiện mọi thứ với họ, nếu chỉ có đủ lương thực. Nếu các khanh hành quân, các khanh sẽ vượt lên trước kẻ thù bằng tốc độ. Nếu các khanh tấn công một khu rừng, các khanh sẽ đánh bật đối phương ra ngoài. Nếu các khanh xông lên một ngọn núi, các khanh sẽ đuổi những người phòng thủ khỏi các cao điểm. Nếu các khanh ra lệnh bắn, các khanh sẽ gây ra một cuộc tắm máu cho địch. Nếu các khanh ra lệnh cho kỵ binh tấn công, sẽ có một cuộc tàn sát cho đến khi kẻ thù bị tiêu diệt.

Nhưng vì sự ưu việt của quân đội thôi là chưa đủ, và một người chỉ huy bất tài có thể làm hỏng tất cả những ưu điểm lớn này, nên ta sẽ nói về những phẩm chất của một vị tướng trong phần sau và quy định những quy tắc mà ta đã học được một phần bằng chính kinh nghiệm của mình hoặc những vị tướng vĩ đại đã để lại cho chúng ta.

Kế hoạch Chiến dịch

Ngay khi có ý định tiến hành một cuộc chiến, các kế hoạch chiến dịch sẽ được vạch ra. Vì những người láng giềng của một quốc vương thường là kẻ thù của ông ta, nên chúng ta hãy coi người Nga, người Sachsen và đặc biệt là người Áo là những kẻ thù như vậy. Chính trị và nghệ thuật chiến tranh phải song hành với nhau khi vạch ra các kế hoạch chiến dịch. Chúng ta phải biết sức mạnh của nhà cai trị mà mình đang chống lại, các đồng minh của ông ta và vùng đất sẽ trở thành nơi vinh quang hay ô nhục của các khanh. Về quân số, các khanh chỉ cần có 75.000 quân chống lại 100.000 quân là đủ. Về đồng minh của kẻ thù, người ta hoặc là kiêng nể những cường quốc mà hắn cầu viện, hoặc là tiêu diệt chúng trước khi chúng có thể hợp lực với những kẻ khác. Vùng đất mà người ta muốn đưa chiến tranh đến phải được các khanh biết rõ như một kỳ thủ nhớ hết các ô bàn cờ.

Nói chung, tất cả các cuộc chiến mà chúng ta tiến quá xa khỏi biên giới đều vô ích. Chúng ta đã thấy tất cả các cuộc chiến mà các dân tộc khác tiến hành theo cách này đều kết thúc một cách bất hạnh! Vinh quang của Karl XII đã tan biến trong những vùng hoang vu ở Poltava. Hoàng đế Karl VI không thể giữ vững vị thế ở Tây Ban Nha, cũng như người Pháp ở Böhmen (1742). Vậy nên, tất cả các kế hoạch chiến dịch dựa trên những cuộc tiến công quá sâu đều phải bị loại bỏ như một điều tồi tệ.

Để phòng thủ, chúng ta vạch ra những kế hoạch khác với khi tấn công.

Một kế hoạch chỉ thuần túy hướng đến phòng thủ là vô ích. Nó buộc các khanh phải chiếm giữ các vị trí kiên cố; kẻ thù bao vây các khanh, và vì các khanh không dám chiến đấu, các khanh rút lui. Kẻ thù lại bao vây các khanh, và đến cuối cùng, người ta thấy rằng các khanh đã mất nhiều lãnh thổ hơn do rút lui so với một trận chiến bị thua. Quân đội của các khanh cũng bị hao hụt do đào ngũ nhiều hơn so với một trận chiến đẫm máu nhất. Một sự phòng thủ bị động như ta đang nói đến ở đây là vô giá trị; bởi vì với nó, mọi thứ đều có thể mất và không có gì để giành được. Vậy nên, ta thích sự táo bạo của người chỉ huy quân đội, người thà mạo hiểm một trận chiến vào đúng thời điểm; khi đó, ông ta có mọi thứ để hy vọng, và ngay cả trong trường hợp bất hạnh, ông ta vẫn còn phương tiện phòng thủ.

Một kế hoạch chiến dịch tấn công đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng biên giới của đối phương. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng nơi muốn bắt đầu cuộc tấn công, người ta xác định địa điểm tập trung quân đội tương ứng và cuối cùng lo liệu lương thực.

Kế hoạch tấn công

Để thêm phần minh bạch, ta muốn giải thích những nguyên tắc của mình bằng các ví dụ cụ thể và phác thảo những kế hoạch tấn công chống lại xứ Sachsen, Böhmen và Mähren.

Nếu cần tấn công Sachsen, ta phải chiếm được sông Elbe. Để khởi đầu chiến dịch, Halle sẽ là nơi tập trung quân đội thuận tiện nhất. Kho hậu cần chính phải đặt ở Halle, kho dự trữ chính ở Magdeburg. Một vị tướng mà không đảm bảo đủ lương thực sẽ sớm không còn là anh hùng nữa, dù người đó có vĩ đại hơn cả Caesar. Việc cung cấp cho các kho dự trữ phải được giao cho một người trung thực, kín đáo và tài giỏi. Ta dự trữ đủ bột mì cho cả một năm chiến tranh, và bản thân quân đội sẽ mang theo đủ bột mì cho ba đến bốn tuần. Các khanh hãy để lại một đội quân đồn trú ở Halle và cẩn thận canh giữ để kẻ thù không thể phá hoại kho dự trữ của các khanh bằng gián điệp , phản bội . Nếu kẻ thù kháng cự, các khanh phải giao chiến với chúng để có thể tiếp tục các hoạt động của mình. Nếu các khanh chiến thắng, hãy tiến hành bao vây Wittenberg. Bằng cách đó, các khanh sẽ làm chủ sông Elbe, con sông sẽ cung cấp lương thực cho các khanh, tiến dọc theo nó đến Dresden và chiếm lấy thủ đô này. Đồng thời, phải đặt ra những câu hỏi sau: Nếu kẻ thù cố thủ ở Meißen, làm thế nào ta có thể bao vây chúng? Hoặc nếu chúng chiếm giữ cao điểm Kesselsdorf, ta có thể dùng chiến thuật nào để đánh đuổi chúng khỏi đó? Lúc đó, các khanh sẽ nghĩ đến việc hoặc là hành quân sang bên phải và bao vây chúng, hoặc là phái một đội quân vượt sông Elbe và tấn công khu phố cổ của Dresden. Bằng cách này, đối phương có thể bị buộc phải rút lui, hoặc ta phải quyết định tấn công, giống như Thân vương xứ Anhalt.

Nếu ta có ý định nhắm vào Böhmen, ta sẽ xem xét toàn bộ biên giới Schlesien và tìm thấy ở đó bốn đèo quan trọng hơn những đèo khác.

Đèo thứ nhất dẫn đến Lausitz, đèo thứ hai ở Schatzlar, đèo thứ ba ở Braunau, và đèo thứ tư dẫn từ Bá quốc Glatz qua Rückers và Reinerz thẳng đến Königgrätz. Đèo gần Friedland, tức là đèo Lausitz, không tốt; vì trong vùng đó không có một vị trí kiên cố nào ở Schlesien để có thể xây dựng kho dự trữ. Hơn nữa, đèo này chỉ dẫn đến một góc của Böhmen, và cuối cùng, vùng đất đó nhiều đồi núi, dễ bị quấy rối và nghèo nàn về lương thực. Đèo ở Schatzlar gần như có những bất lợi tương tự, và nếu kẻ thù đóng quân trên các cao điểm phía sau thành phố, thì không có cách nào để tấn công hoặc bao vây chúng; vì con đường đến Goldenöls là một đoạn đường hẹp nguy hiểm và do đó chỉ có thể sử dụng khi không có kẻ thù. Vì sau khi thoát ra khỏi cái bẫy chết người này, ta vẫn phải đi qua rừng Silvawald, nên ta sẽ thích con đường qua Braunau hơn. Nó là con đường thuận tiện nhất trong tất cả các con đường từ Schlesien đến Böhmen; vì các khanh có kho dự trữ ở Schweidnitz, tức là ở gần, và nếu các khanh xâm nhập Böhmen từ hướng này, các khanh đồng thời bảo vệ toàn bộ Hạ Schlesien, trong khi trên đường từ Glatz đến Böhmen thì không có gì được bảo vệ. Ngoài ra, con đường qua Braunau còn tốt hơn vì trong tất cả các cuộc chiến tranh diễn ra ở Schlesien, sông Oder được coi là nguồn nuôi dưỡng quân đội. Nhưng sông Oder chảy gần Schweidnitz hơn là Glatz. Đường đi từ Schweidnitz cũng tốt hơn đường đi từ Glatz cho đoàn xe chở lương thực của chúng ta. Vì vậy, vì con đường qua Braunau là con đường thích hợp nhất về mọi mặt, nên ta phải chọn nó làm điểm tấn công.

Sau khi quyết định xong, ta sẽ xây dựng kho dự trữ của mình ở Schweidnitz dưới sự bảo vệ của 2000 đến 3000 quân. Đồng thời, ta sẽ chỉ định một cánh quân gồm 7000 quân để bảo vệ Thượng Schlesien từ hướng Neustadt và một cánh quân khác gồm 3000 quân để bảo vệ thượng nguồn sông Oder giữa Kosel và Brieg. Cả hai cánh quân này đều không thể thiếu. Chúng bảo vệ sườn trái của Hạ Schlesien chống lại quân Hungary, những người nếu không sẽ sớm cản trở các đoàn xe chở lương thực của các khanh và phá vỡ mọi biện pháp cung cấp mà ta phải thực hiện ở hậu phương quân đội. Cả hai cánh quân này càng ít gặp nguy hiểm hơn vì một cánh quân có thể rút về Neiße, cánh quân kia về Kosel hoặc Brieg.

Thật khó để xác định phương thức tác chiến ở Böhmen mà không xác định trước mục tiêu là gì. Kinh nghiệm của ta đã chỉ ra rằng Böhmen dễ chinh phục nhưng khó giữ. Bất cứ ai muốn chinh phục Böhmen sẽ luôn lầm lẫn mỗi khi mang chiến tranh đến đó. Để chinh phục nó, ta phải tấn công Áo từ sông Donau và từ Mähren. Khi đó, vương quốc rộng lớn này sẽ tự động sụp đổ, và ta chỉ cần gửi quân đồn trú đến.

Nếu chúng ta chỉ chiến tranh với Nữ hoàng Hungary, các chiến dịch của chúng ta sẽ mang tính phòng thủ dưới lớp vỏ và hình thức bên ngoài sẽ là chiến tranh tấn công. Ta dựa ý kiến của mình vào những điều sau: Böhmen không có thành phố nào có thể phòng thủ được cũng như không có sông ngòi nào có thể đi lại bằng thuyền. Vì vậy, chúng ta phải lấy tất cả nguồn cung cấp từ Schlesien. Một dãy núi, được tạo ra để gây khó khăn, chia cắt hai quốc gia. Vậy hãy đánh bại kẻ thù, chiếm lấy các thành phố của chúng – với tất cả những điều đó, ta vẫn chưa giành được gì; vì các thành phố không thể giữ được. Các khanh không được mạo hiểm kho dự trữ của mình trong đó, và nếu các khanh tiến sâu hơn vào lãnh thổ địch, các đèo núi sẽ cắt đứt các khanh khỏi nguồn cung cấp, kẻ thù sẽ cắt đứt các khanh khỏi các tuyến liên lạc phía sau, và các khanh có nguy cơ khiến quân đội của mình bị đói. Làm thế nào để vượt qua mùa đông ở một đất nước như vậy? Làm thế nào để đảm bảo nơi đóng quân? Làm thế nào để cho quân đội nghỉ ngơi để hồi phục sau những gian khổ? Người ta có thể nói: Chẳng phải chúng ta đã trải qua mùa đông năm 1741 sang 1742 ở Böhmen sao? Đúng vậy! Nhưng chúng ta không đơn độc ở đó. Người Pháp đã khiến người Áo bận tâm đến mức họ không thể nghĩ đến chúng ta.

Vậy nên, tất cả những tình huống này phải quyết định người chỉ huy quân đội phải hành động theo khả năng của mình và ưu tiên một kế hoạch khả thi hơn là một kế hoạch hào nhoáng. Tuy nhiên, toàn bộ chiến dịch sẽ không mang lại kết quả gì lớn lao nếu chúng ta không có ưu thế đáng kể so với người Áo. Nhưng nếu lực lượng ngang nhau, chiến dịch có lẽ sẽ giới hạn ở việc sống nhờ vào phí tổn của kẻ thù trong thời gian đóng quân. Trong khi đó, ta phải hoàn toàn thu gom lương thực dọc biên giới Schlesien để ngăn chặn kẻ thù giữ nhiều quân ở đó, và vào cuối chiến dịch, ta phải quay trở lại Schlesien qua Bá quốc Glatz, nơi các con đường rút lui vẫn còn tương đối tốt. Toàn bộ vùng đất dọc biên giới Schlesien mà các khanh đã thu gom lương thực vào mùa hè sẽ đảm bảo cho các khanh có nơi nghỉ ngơi vào mùa đông.

Nếu muốn tấn công Mähren, cần phải có những kế hoạch hoàn toàn khác. Có ba con đường dẫn đến đó: thứ nhất, từ Glatz qua Littau đến Olmütz; thứ hai, từ Troppau qua Sternberg; và thứ ba, qua Hultschin và Prerau. ta chọn con đường qua Jägerndorf, Zuckmantel và Sternberg, vì nó gần Neiße nhất. Nếu lực lượng của ta ngang bằng với lực lượng của địch, ta sẽ phái 7000 đến 8000 quân chống lại Braunau và Schatzlar để bảo vệ Hạ Schlesien từ hướng đó. Những quân này sẽ sống nhờ vào phí tổn của Böhmen. Nếu kẻ thù xuất hiện với số lượng quá lớn, họ sẽ luôn tìm được nơi ẩn náu gần và an toàn ở Schweidnitz. ta sẽ phái một đội quân thứ hai, thậm chí còn mạnh hơn, dưới sự chỉ huy của sĩ quan tài giỏi nhất trong toàn quân, đến Jablunka để bảo vệ sườn trái của ta chống lại người Hungary và để đảm bảo nguồn cung cấp và các biện pháp khác mà ta phải thực hiện ở Thượng Schlesien để cung cấp cho quân đội được chỉ định chống lại Mähren. Vì quân đội của ta phụ thuộc vào lương thực của họ và lương thực này chỉ được bảo vệ bởi cánh quân đóng tại Jablunka, nên sự thành công của các kế hoạch của ta nằm trong tay vị tướng chỉ huy cánh quân đó.

Theo kế hoạch này, kho dự trữ chính của ta phải ở Neiße và kho quân nhu ở Troppau, bởi vì Troppau có thể được bố trí để phòng thủ, còn Jägerndorf thì hoàn toàn không. Troppau cũng có thể chứa một đội quân đồn trú khá mạnh, trong khi Jägerndorf hầu như không thể chứa nổi một tiểu đoàn. Vì vậy, ở Troppau, ta sẽ xây dựng một kho quân nhu cho ba tháng, ngoài số lương thực đủ dùng cho một tháng mà ta mang theo cùng quân đội. Ở Sternberg, ta sẽ cho đào công sự đất và dựng hàng rào gỗ; vì đó là nơi duy nhất trên toàn tuyến đường có thể cung cấp một loại bảo vệ nào đó cho đoàn xe chở lương thực của ta. Khi tất cả các biện pháp phòng ngừa này đã được thực hiện, quân đội của ta sẽ hành quân đến Olmütz, và ta sẽ mang theo 12 khẩu cối và 24 khẩu pháo dã chiến để bao vây. Tất cả các trận lụt mà kẻ thù có thể gây ra xung quanh pháo đài đều có thể được dẫn dòng. Hơn nữa, lòng sông March không sâu. Vì vậy, nếu kẻ thù bị đánh đuổi khỏi vùng lân cận, Olmütz có thể cầm cự tối đa tám đến mười ngày sau khi bắt đầu đào hào. Cuộc tấn công sẽ diễn ra từ Littau.

Khi Olmütz bị chiếm, các hào giao thông sẽ được lấp đầy và các chỗ vỡ tường thành sẽ được sửa chữa. Đồng thời, kho dự trữ từ Troppau sẽ được chuyển đến Olmütz dưới sự bảo vệ tốt và được bổ sung từ kho dự trữ ở Neiße. Sau đó, ta sẽ tiến đánh kẻ thù, kẻ có lẽ đã đóng quân ở Pohrlitz hoặc Wischau và đã bù đắp những tổn thất của mình ở đó, thậm chí có thể đã nhận được quân tiếp viện. Rất khó để bao vây chúng trong những vị trí mà chúng có thể chiếm giữ; vì ta phải giữ cho phía sau hướng về Olmütz để bảo vệ nơi này. Do đó, để giành được địa hình, ta phải cố gắng buộc kẻ thù giao chiến. Sau đó, chúng sẽ rút về Brünn và cố gắng kháng cự lần cuối ở đó. Rất có khả năng chúng sẽ đóng quân trên các cao điểm phía sau Spielberg. Đó là điểm quan trọng nhất của toàn bộ chiến dịch. Chừng nào kẻ thù còn ở vùng lân cận, việc bao vây Brünn sẽ quá khó khăn, và việc đánh đuổi chúng cũng sẽ khó khăn không kém. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu, có một biện pháp sau: Ta sẽ phái các đội quân trinh sát mạnh mẽ đến Áo để khiến dân Wien sợ hãi tới nỗi buộc viên tướng địch phải vội vã đến cứu viện. Nếu kẻ thù bỏ vị trí của mình, ta phải áp sát chúng để đánh bại chúng, và sau khi giành chiến thắng, tiến hành bao vây Brünn. Để làm điều này, ta sẽ cho đưa pháo binh vây hãm và lương thực đủ dùng trong ba tuần từ Olmütz đến. Brünn không có nhiều ý nghĩa. Thành phố có thể cầm cự tám ngày sau khi bắt đầu đào hào và lâu đài thì cầm cự được tối đa mười hai ngày.

Khi Brünn đã bị chiếm, ta sẽ chuyển kho dự trữ từ Olmütz đến đó, cung cấp lại lương thực cho thành phố và hành quân đến Znaim và Nikolsburg. Bằng cách đó, ta sẽ buộc kẻ thù phải rút lui về Áo. Mặc dù người Áo sẽ rút quân khỏi Mähren, họ vẫn sẽ gửi các đơn vị quân nhẹ của mình đến đó. Sự trung thành của người dân và địa hình sẽ hoàn toàn có lợi cho họ. Các đơn vị quân nhẹ này sẽ đóng quân ở bên phải các khanh trên dãy núi từ Kloster Saar đến Trebitsch và Eurein, và ở bên trái các khanh tại Hradschin và Napagedl. Để hoàn toàn đánh đuổi chúng ra khỏi các hang ổ của chúng, ta phải chờ đến thời điểm đóng quân mùa đông, và vì với những thành công tốt đẹp của các khanh, có thể cho rằng quân đội Hungary đã từ bỏ ý định nhắm vào Thượng Schlesien, nên ta có thể sử dụng một phần cánh quân đã đối đầu với chúng ở Jablunka ở Mähren.

2. Kế hoạch phòng thủ

Mặc dù ta không tán thành một kế hoạch chiến dịch chỉ dựa trên phòng thủ thuần túy, nhưng ta ý thức được rằng không phải lúc nào cũng có thể tiến hành một cuộc chiến tranh mà chỉ luôn tấn công. ta chỉ yêu cầu rằng người chỉ huy quân đội trong phòng thủ không bị bất kỳ mệnh lệnh nào trói tay, mà thay vào đó, phòng thủ phải là một mưu kế, khơi gợi lòng tự trọng của kẻ thù và khiến chúng mắc sai lầm mà một vị tướng tài giỏi có thể tận dụng.

Trong phòng thủ, nghệ thuật lớn nhất của người chỉ huy quân đội là khiến kẻ thù đói khát. Đó là một biện pháp mà ông ta không mạo hiểm gì nhưng có thể giành được mọi thứ. Điều này đòi hỏi sự khôn ngoan và cách hành xử khéo léo để loại bỏ càng nhiều càng tốt yếu tố ngẫu nhiên. Cái đói đánh bại một người chắc chắn hơn nhiều so với lòng dũng cảm của đối thủ. Nhưng vì việc chiếm đoạt một đoàn xe chở lương thực hoặc mất một kho dự trữ không kết thúc ngay lập tức cuộc chiến và chỉ có các trận đánh mới dẫn đến quyết định, nên để đạt được mục tiêu, ta phải sử dụng cả hai biện pháp.

Ta hài lòng với việc phác thảo hai kế hoạch phòng thủ theo nguyên tắc của mình: một cho Hạ Schlesien, một cho Kurmark.

Ta cho rằng người Áo muốn tấn công Hạ Schlesien từ Böhmen, và ta sẽ đối phó với ý định của họ như sau.

Ta sẽ xây dựng kho dự trữ chính của mình ở Schweidnitz và đặt vào đó 5 tiểu đoàn bộ binh và 3 kỵ đội kỵ binh. Ngoài ra, ta sẽ xây dựng một kho quân nhu trong lâu đài Liegnitz để có thể theo dõi kẻ thù nếu chúng xâm nhập từ hướng này. Nếu tình hình yêu cầu, ta cũng sẽ gửi một đội quân đến Neiße. Nhưng trên hết, ta sẽ đặt một đội quân đồn trú gồm 7 tiểu đoàn bộ binh và 3 trung đoàn kỵ binh ở Glatz, để cánh quân này có thể xâm nhập vào Böhmen, cắt đứt nguồn cung cấp của kẻ thù và thậm chí, nếu có thể, chiếm hoặc phá hủy kho dự trữ của chúng ở Königgrätz. Bằng cách đó, toàn bộ chiến dịch của người Áo sẽ thất bại, và chúng ta sẽ dễ dàng thoát khỏi chúng. ta sẽ cho quân đội của mình đóng quân ở Schönberg và Liebau, nhờ đó ta sẽ bảo vệ con đường từ Schatzlar. Vậy là kẻ thù chỉ còn con đường qua Braunau để đến Schlesien. ta thậm chí sẽ cho xây dựng công sự xung quanh trại của mình để tạo vẻ như ta đang sợ hãi. Nếu kẻ thù xâm nhập Schlesien qua Braunau, ta sẽ để chúng tiến lên một cách bình tĩnh và sau đó bất ngờ đóng quân ở phía sau chúng, tất nhiên là quân đội phải có đủ bánh mì và bột mì trong mười bốn ngày. Bằng cách đó, ta sẽ buộc kẻ thù phải giao chiến, và vì ta đang ở phía sau chúng, hoàn toàn tùy thuộc vào ta để chọn một chiến trường mang lại cho ta những lợi thế lớn nhất. Với chiến thuật này, ta không mạo hiểm gì một khi công sự ở Schweidnitz đã hoàn thành. Ngược lại, nếu kẻ thù bị đánh bại trong những tình huống như vậy, chúng sẽ không còn đường rút lui. Nhưng giả sử người Áo chỉ thăm dò, ta phải tấn công một trong những đội quân hoặc tiền quân của chúng và sử dụng mọi mưu kế để khiến chúng trở nên táo bạo, sau đó tận dụng sự liều lĩnh của chúng.

Việc phòng thủ Kurmark khó khăn hơn nhiều, vì đó là một vùng đất trống trải và những khu rừng giáp Sachsen đều bất lợi cho việc đóng quân và hành quân. Tuy nhiên, ta tin rằng ta nên hành động như sau.

Berlin, một thành phố mở, là thủ đô của quốc gia, đòi hỏi sự chú ý cao nhất của ta. Nó chỉ cách Wittenberg 12 dặm. ta cho rằng quân đội địch đang tập trung ở đó. Khi đó, kẻ thù có thể thực hiện ba kế hoạch. Một là hành quân dọc theo sông Elbe; nhưng điều đó sẽ khó khăn cho chúng vì Magdeburg, vì không thể bỏ lại một vị trí như vậy ở phía sau. Thứ hai, kẻ thù có thể vượt qua sông Oder và kênh đào mới. Nhưng khi đó, chúng sẽ để lại toàn bộ đất nước của mình không được bảo vệ, và ta có thể ngay lập tức đẩy chúng trở lại Sachsen bằng một cuộc tấn công vào Wittenberg. Kế hoạch thứ ba là hành quân thẳng đến Berlin. Cách phòng thủ tốt nhất là xâm nhập vào Sachsen, như chúng ta đã làm vào mùa đông năm 1745. Rút lui sau sông Spree hoặc Havel đồng nghĩa với việc bỏ rơi đất nước. ta thà tập trung quân đội của mình ở Brandenburg, chuyển lương thực của mình đến Brandenburg và Spandau, phá hủy tất cả các cầu trên sông Havel, ngoại trừ những cây cầu ở Brandenburg và Spandau, và thực hiện một số cuộc hành quân nhanh chóng để tấn công người Sachsen trên chính đất nước của họ, đánh bại họ và đẩy họ vào thế phòng thủ. Người ta có thể nói gì tùy ý, nhưng không có quyết định nào khác.

Khó khăn nhất là những kế hoạch chiến dịch mà ta phải chống lại nhiều kẻ thù mạnh mẽ và hùng mạnh. Khi đó, ta phải viện đến chính trị và tìm cách chia rẽ kẻ thù của mình hoặc tách một vài kẻ thù ra khỏi họ bằng những lợi ích mà ta mang lại cho họ. Về mặt quân sự, khi đó ta phải biết cách thua đúng lúc (ai muốn bảo vệ tất cả thì không bảo vệ được gì), phải hy sinh một tỉnh cho kẻ thù và trong khi đó, với toàn bộ sức mạnh của mình, tấn công những kẻ thù khác, buộc chúng giao chiến và dốc toàn lực để tiêu diệt chúng. Sau đó, ta phải gửi các đội quân đến chống lại những kẻ thù còn lại. Những cuộc chiến tranh như vậy sẽ làm suy yếu quân đội bằng những gian khổ và những cuộc hành quân mà ta buộc họ phải thực hiện, và nếu chúng kéo dài, cuối cùng chúng sẽ có một kết cục tồi tệ.

Nói chung, tất cả các kế hoạch chiến dịch phải dựa trên tình hình thời điểm và loại hình cũng như số lượng kẻ thù mà ta phải đối phó. Không bao giờ được coi thường kẻ thù trên bàn giấy, mà phải đặt mình vào vị trí của chúng và tự hỏi mình sẽ làm gì nếu ở trong hoàn cảnh của chúng. Càng dự đoán được nhiều trở ngại trong kế hoạch của chúng, ta càng ít gặp phải chúng sau này khi thực hiện. Tóm lại, ta phải dự đoán mọi thứ, nhận ra mọi khó khăn và biết cách giải quyết chúng.

Nhãn quan

Cái gọi là nhãn quan của nhà cầm quân bao gồm hai điều. Thứ nhất là tài  đánh giá ngay lập tức một địa hình có thể chứa bao nhiêu quân. Điều này chỉ có được qua luyện tập. Khi đã tự mình cắm trại vài lần, con mắt sẽ được rèn luyện đến mức sai sót trong việc đo lường là rất ít. Tài năng thứ hai, cao hơn nhiều, là khả năng ngay từ cái nhìn đầu tiên nhận ra tất cả những lợi thế mà một địa hình có thể mang lại. Tài năng này có thể được trau dồi và hoàn thiện nếu người ta sinh ra đã có năng khiếu chỉ huy chiến tranh. Nền tảng cho loại nhãn quan này không thể tranh cãi là nghệ thuật công sự. Đối với nó có những quy tắc mà ta áp dụng cho việc bố trí quân đội. Do đó, một vị tướng tài giỏi sẽ tận dụng ngọn đồi nhỏ nhất, một con đường mòn, một con hào, một đầm lầy. Vì trên một dặm vuông có thể có tới hai trăm vị trí, nhãn quan của ông ta sẽ ngay lập tức nắm bắt được vị trí tốt nhất. Một vị tướng tài giỏi sẽ sử dụng ngọn đồi nhỏ nhất để trinh sát địa hình và chọn vị trí của mình. Tương tự, theo các quy tắc của nghệ thuật công sự, ông ta sẽ nhận ra điểm yếu trong cách bố trí của đối phương.

Các quy tắc của nghệ thuật công sự dạy chúng ta rằng phải chiếm giữ cẩn thận các cao điểm và chọn những cao điểm không bị các cao điểm khác khống chế, rằng phải dựa vào cánh để bảo vệ sườn, rằng phải chiếm những vị trí có thể phòng thủ được, nhưng không phải những vị trí mà một người danh dự không thể giữ được mà không mạo hiểm danh tiếng của mình. Theo cùng quy tắc đó, ta cũng đánh giá các điểm yếu của kẻ thù, dù lỗi là do địa hình bất lợi, do cách bố trí quân đội sai lầm hay do sự yếu kém của các công trình phòng thủ.

Tài năng của nhà cầm quân

Một vị tướng hoàn hảo chỉ tồn tại trong ý niệm, giống như nước Cộng hòa của Plato, trọng tâm lực hấp dẫn của các nhà triết học và hòn đá của các nhà giả kim. Sự hoàn hảo không được ban cho con người trong bất cứ điều gì. Chỉ có ý thức về sự bất toàn của chúng ta mới không được ngăn cản chúng ta đặt ra những lý tưởng, để những tâm hồn cao quý, được thôi thúc bởi lòng tự trọng và sự ganh đua, có thể tiến gần đến chúng, dù họ không thể đạt được hoàn toàn.

Nói chung, chính những tấm gương và hình mẫu vĩ đại mới hình thành nên con người. Nếu những anh hùng như Eugen, Condé, Turenne và Caesar đã khiến chúng ta ngưỡng mộ, thì một hình ảnh kết hợp những phẩm chất hoàn hảo khác nhau của họ còn phải lay động chúng ta đến mức nào! Một vị tướng cần bao nhiêu đức tính đối lập!

Trước hết, ta giả định rằng ông ta là một người danh dự và một công dân tốt, những phẩm chất mà nếu thiếu, mọi sự khéo léo và tài năng cầm quân đều gây hại nhiều hơn là có lợi. Hơn nữa, người ta còn đòi hỏi ông ta phải có nghệ thuật che giấu nhưng vẫn giữ vẻ tự nhiên, sự dịu dàng và nghiêm khắc, sự nghi ngờ thường trực và sự bình tĩnh vững chắc. Ông ta phải nhân từ với binh lính của mình nhưng đôi khi lại phung phí mạng sống của họ, phải làm việc bằng cái đầu nhưng đồng thời phải hành động quyết đoán, phải kín đáo và kỹ lưỡng, phải biết mọi thứ, không bao giờ quên việc này mà bỏ qua việc khác, và không được bỏ qua hoặc coi thường những chi tiết nhỏ nhặt mà thường thì những điều lớn lao lại phụ thuộc vào đó.

Ta khuyến nghị tất cả những phẩm chất này vì tầm quan trọng của chúng, và vì những lý do sau đây.

Nghệ thuật che giấu suy nghĩ, hay nghệ thuật ngụy trang, là điều không thể thiếu đối với bất kỳ ai phải điều hành những công việc lớn. Toàn bộ quân đội đều đọc được tình hình của họ qua nét mặt của người chỉ huy. Họ xem xét nguyên nhân của tâm trạng tốt và xấu của ông ta, cử chỉ của ông ta; nói tóm lại, không có gì thoát khỏi họ. Nếu ông ta trầm ngâm, các sĩ quan sẽ nói: "Chắc chắn tướng quân của chúng ta đang có một kế hoạch lớn." Nếu ông ta trông buồn bã hoặc khó chịu: "Ôi!" họ sẽ nói, "tình hình tồi tệ rồi." Và trí tưởng tượng của họ, vốn chỉ dựa trên những phỏng đoán vô căn cứ, sẽ thấy mọi thứ tồi tệ hơn thực tế. Những tin đồn như vậy sẽ làm nản lòng; chúng lan truyền khắp quân đội và từ trại của các khanh đến trại của kẻ thù. Vì vậy, người chỉ huy quân đội phải giống như một diễn viên và phải đeo mặt nạ mà vai diễn mà ông ta muốn đóng yêu cầu. Nếu ông ta không thể làm được điều đó, thì tốt hơn hết ông ta nên giả vờ bị bệnh hoặc nghĩ ra một lý do giả tạo nào đó để đánh lạc hướng công chúng. Nếu một tin xấu đến, ông ta sẽ tỏ ra như không quan tâm và khoe khoang về số lượng và quy mô nguồn lực của mình. Ông ta công khai khinh thường kẻ thù nhưng bí mật tôn trọng chúng.

Nếu trong chiến tranh du kích, một trong những đội quân trinh sát của ông ta chịu thất bại, ông ta sẽ xem xét nguyên nhân và luôn tìm ra rằng đó là do hành vi sai trái hoặc sự thiếu hiểu biết của người chỉ huy. Ông ta công khai tuyên bố rằng lỗi trong thất bại không phải do sự thiếu dũng cảm của quân đội, mà sẽ xem xét những sai lầm của sĩ quan và qua đó dạy cho những người khác một bài học. Bằng cách đó, ông ta giáo dục các sĩ quan của mình và không làm mất lòng tin của quân đội vào sức mạnh của chính họ.

Sự dịu dàng và nghiêm khắc cần được sử dụng luân phiên với binh lính. Người chỉ huy quân đội phải được lòng quân. Ông ta phải nói chuyện với binh lính khi đi ngang qua lều của họ hoặc trên đường hành quân. Đôi khi ông ta xem họ đang nấu gì, quan tâm đến những nhu cầu nhỏ nhặt của họ, cố gắng hết sức để làm cho cuộc sống của họ dễ dàng hơn và tránh cho họ những nỗ lực không cần thiết. Ngược lại, ông ta phải xử lý những kẻ nổi loạn và cướp bóc bằng toàn bộ sự nghiêm khắc của luật pháp, không dung thứ cho bất kỳ sự phản kháng nào, và khi cần phải làm gương, phải trừng phạt những kẻ đào ngũ một cách nghiêm khắc nhất. Tóm lại, mọi thứ liên quan đến nhiệm vụ phải được thực hiện một cách nghiêm túc và cương quyết; mọi thứ khác có thể được đối xử khoan dung. Đối với các sĩ quan, ông ta khen ngợi những hành động dũng cảm mà họ đã thực hiện, thân thiện với họ và thể hiện sự ưu ái. Tuy nhiên, trong mọi việc liên quan đến nhiệm vụ của họ, ông ta phải không khoan nhượng và dùng vũ lực để buộc họ thực hiện nếu họ lơ là.

Người chỉ huy quân đội nên thường xuyên trao đổi về chiến tranh với những vị tướng thông thái nhất trong quân đội của mình. Ông ta đưa ra những câu hỏi chung, lắng nghe ý kiến của họ, và nếu họ bày tỏ một quan điểm sáng suốt trong cuộc trò chuyện tự do, ông ta phải sử dụng nó mà không để lộ ra rằng mình tán thành. Nhưng sau đó, khi nó đã được thực hiện và thành công, ông ta phải nói trước mặt nhiều sĩ quan: "ta nợ sự thành công của việc này cho người này người kia." Bằng cách đó, ông ta tâng bốc lòng tự ái của những người khác, khơi gợi sự quan tâm của họ đến những vấn đề chung, và bằng sự khiêm tốn của mình, ông ta không tạo ra kẻ thù mà lại giành được bạn bè.

Người Norman có một quy tắc sống dành cho con cái họ: "Hãy nghi ngờ!" - "Nghi ngờ ai?" - "Nghi ngờ tất cả mọi người." Trong chiến tranh, sự nghi ngờ luôn hướng về kẻ thù. Chỉ có kẻ ngốc mới tin tưởng chúng. Nhưng đôi khi cảm giác an toàn sẽ ru ngủ các khanh. Vì vậy, ta yêu cầu một người chỉ huy quân đội phải luôn cảnh giác với kế hoạch của kẻ thù. Ông ta là người lính canh của quân đội mình. Ông ta phải nhìn, nghe, dự đoán và ngăn chặn mọi tai họa có thể xảy ra với họ. Ngay cả sau những thành công lớn nhất, ta vẫn phải nghi ngờ kẻ thù nhiều nhất. Khi đó, người ta thường coi chúng là đã nản lòng và trở nên uể oải trong mọi hành động của mình. Thường thì một kẻ thù xảo quyệt sẽ trì hoãn các khanh bằng những đề nghị hòa bình giả tạo. Đừng dễ dàng mắc bẫy này và hãy nhớ rằng ý định của chúng không thể chân thành!

Luôn phải suy nghĩ về tình hình hiện tại và tự hỏi: "Nếu ta ở vị trí của kẻ thù, ta sẽ vạch ra những kế hoạch nào?" Sau khi đã nghĩ ra một vài kế hoạch như vậy, ta phải suy nghĩ về những biện pháp để làm cho chúng thất bại. Sau đó, trên hết, phải ngay lập tức cải thiện những thiếu sót có thể có trong vị trí của mình, trong cách bố trí quân đội, trong các kho dự trữ hoặc trong các đội quân phái đi. Và điều này phải được thực hiện nhanh chóng; vì trong chiến tranh, vài giờ có thể mang tính quyết định: đó là lúc người ta học được giá trị của khoảnh khắc. Nhưng tất cả những điều này không được làm các khanh sợ hãi; vì sự táo bạo phải đi đôi với sự thận trọng, và vì sự thành công của một hành động không bao giờ có thể được chứng minh bằng toán học, nên chỉ cần ta thực hiện nó đúng cách là đủ. Kết quả sau đó phải giao phó cho số phận. Vậy nên, tất cả đều quy về việc dự đoán những thiệt hại mà kẻ thù có thể gây ra cho ta. Ta phải ngăn chặn điều đó và gây cho chúng nhiều lo lắng đến mức sự lo lắng đó và những hành động liên tục của các khanh sẽ buộc chúng phải phòng thủ.

Nếu các khanh muốn chiếm được tình yêu của binh lính, đừng bao giờ bắt họ làm việc quá sức hoặc đặt họ vào tình thế nguy hiểm mà bản thân họ không thấy cần thiết. Hãy là cha của họ chứ không phải đao phủ của họ. Trong các cuộc bao vây, hãy bảo vệ binh lính bằng cách đào hào và trong trận chiến bằng cách tấn công kẻ thù vào điểm yếu của chúng và hành động nhanh chóng. Các cuộc tấn công càng mạnh mẽ thì càng ít tốn nhân mạng. Bằng cách rút ngắn các trận đánh, các khanh sẽ giảm thiểu thời gian mà các khanh có thể chịu tổn thất. Được chỉ huy như vậy, người lính sẽ tin tưởng các khanh và vui vẻ dấn thân vào nguy hiểm.

Công việc chính của người chỉ huy quân đội là hoạt động trên bàn giấy. Ông ta phải phác thảo các dự án, kết nối các ý tưởng, suy nghĩ về lợi thế của mình, chọn các vị trí chính, dự đoán ý định của kẻ thù, đi trước chúng và không ngừng gây lo lắng cho đối phương. Nhưng điều đó vẫn chưa đủ. Ông ta còn phải hành động, phải ra lệnh và thực hiện, và luôn phải tự mình nhìn thấy. Vì vậy, ông ta phải tự mình chọn trại, đặt lính canh và thường xuyên cưỡi ngựa quanh trại để làm quen với khu vực xung quanh; khi đó, trong một cuộc tấn công bất ngờ, ông ta sẽ không thấy điều gì mới lạ. Ông ta phải ghi nhớ địa hình kỹ đến mức có thể ra lệnh về mọi hướng như thể đang ở tại chỗ, và không có gì được phép xảy ra mà ông ta chưa nghĩ đến trước. Khi đó, những chỉ thị của ông ta cũng sẽ luôn đúng. Do đó, ông ta phải suy nghĩ về mọi chi tiết liên quan đến trại và kiểm tra nó nhiều lần; vì thường thì những ý tưởng hay về một vấn đề chỉ đến sau nhiều lần suy nghĩ. Vậy nên, hãy hoạt động và không mệt mỏi, và loại bỏ mọi sự lười biếng về tinh thần và thể chất, nếu không các khanh sẽ không bao giờ sánh được với những vị tướng vĩ đại mà chúng ta coi là hình mẫu.

Một nhà văn cổ đã nói rằng, người ta không phải là đàn ông nếu không biết im lặng. Sự thiếu kín đáo, trong cuộc sống dân sự chỉ là một lỗi nhỏ, nhưng đối với người chỉ huy quân đội lại trở thành một thói hư tật xấu lớn nhất; vì dù ông ta có vạch ra những kế hoạch tuyệt vời nhất trên đời, nhưng nếu ông ta tiết lộ chúng, kẻ thù sẽ biết và dập tắt chúng ngay từ trong trứng nước. Biện pháp phòng ngừa đầu tiên là phải cung cấp cho tất cả các chỉ huy đội quân hoặc chỉ huy pháo đài các mật mã, để một bức thư bị chặn không tiết lộ toàn bộ kế hoạch của các khanh. Trong chiến tranh, người ta thậm chí còn che giấu ý định thực sự của mình, và vì một số hành động đòi hỏi nhiều và đa dạng sự chuẩn bị, nên người ta thực hiện chúng dưới nhiều lý do khác nhau để đánh lạc hướng những người muốn khám phá mục đích của chúng. Do đó, người ta thường chỉ đưa ra mệnh lệnh và bố trí quân vào cuối buổi tối trước ngày dự định thực hiện. Để che giấu kế hoạch của mình an toàn hơn, người ta cũng không được sử dụng cùng một mưu mẹo quá thường xuyên, mà phải thay đổi và thường xuyên nghĩ ra những mưu mẹo mới. Bởi vì một người chỉ huy quân đội bị bao vây bởi năm mươi nghìn người tò mò muốn đoán ý định của ông ta, và bởi những kẻ thù còn quan tâm đến việc khám phá chúng hơn nhiều.

Người chỉ huy quân đội phải cân nhắc mọi kế hoạch của mình một cách thận trọng. Ông ta nên chậm rãi trong suy nghĩ, nhưng nhanh chóng trong quyết định khi giao chiến và trong những tình huống bất ngờ. Ông ta phải biết rằng bao giờ cũng tốt hơn là đưa ra một quyết định tồi tệ và thực hiện nó ngay lập tức, hơn là do dự. Người chỉ huy quân đội cũng không được mạo hiểm bản thân một cách thiếu thận trọng, và trên hết, không bao giờ được đặt mình vào nguy cơ bị kẻ thù bắt giữ.

Làm thế nào để đánh bại kẻ thù khi lực lượng không cân sức

Nếu quân địch đông hơn quân Phổ, thì cũng đừng tuyệt vọng . Nhưng khi đó, sự bố trí của người chỉ huy quân đội phải bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng. Các đạo quân yếu phải tìm đến những vùng đồi núi và chia cắt; vì ở đó, mọi địa hình đều bị hạn chế và số lượng lớn hơn không có lợi cho kẻ thù nếu chúng không thể bao vây; thậm chí đôi khi nó còn trở thành gánh nặng cho chúng. Cần nói thêm rằng, trong địa hình đồi núi và địa hình chia cắt, ta có thể dựa vào cánh của một đạo quân tốt hơn so với ở đồng bằng. Chúng ta sẽ không bao giờ thắng được trận Soor nếu địa hình không có lợi cho chúng ta. Vì mặc dù số lượng quân của chúng ta chỉ bằng một nửa so với quân Áo, nhưng họ vẫn không thể bao vây chúng ta. Như vậy, địa hình đã tạo ra một sự cân bằng giữa hai đạo quân.

Vậy nên, quy tắc đầu tiên của ta là về việc chọn địa hình, và quy tắc thứ hai là về chính kế hoạch trận chiến. Trong những dịp như vậy, ta có thể áp dụng thành công đội hình chiến đấu xiên góc của ta. Ta bỏ qua một cánh của địch và tăng cường cánh kia, cánh được chỉ định để tấn công. Cánh này sẽ tấn công một cánh của địch bằng tất cả sức mạnh, và tấn công vào sườn. Một đạo quân gồm 100.000 quân, khi bị tấn công vào sườn, có thể bị đánh bại bởi 30.000 quân; vì trận chiến sẽ được quyết định nhanh chóng. ( Xem bản đồ tác chiến ). Ở đây, cánh phải của ta thực hiện đòn tấn công chính. Một bộ phận bộ binh bí mật rút vào rừng để tấn công sườn kỵ binh địch và yểm trợ cuộc tấn công của kỵ binh ta. Một vài trung đoàn kỵ binh nhận lệnh tấn công địch từ phía sau; sau đó toàn quân tiến lên. Ngay khi kỵ binh địch bị đánh bại, bộ binh trong rừng sẽ tấn công sườn địch, trong khi bộ binh còn lại tấn công chúng từ phía trước. Nhưng cánh trái không được tiến lên cho đến khi cánh trái của địch hoàn toàn bị đánh bại. Ưu điểm của cách bố trí này là:

· Một lực lượng nhỏ có thể đối đầu với một kẻ thù vượt trội.

· Chỉ một phần đội quân của các khanh tấn công kẻ thù ở hướng quyết định.

· Nếu các khanh bị đánh bại, chỉ một phần đội quân của các khanh bị đánh bại, và ba phần tư còn lại, vẫn còn sung sức, sẽ yểm trợ cuộc rút lui.

Tại sao và làm thế nào để giao chiến

Các trận chiến quyết định số phận của các quốc gia. Bất cứ ai gây chiến đều phải tạo ra những quyết định như vậy, dù là để thoát khỏi một tình huống khó khăn hay đẩy kẻ thù vào đó, hoặc để giải quyết cuộc tranh chấp nếu không sẽ không bao giờ kết thúc. Một người có lý trí không được thực hiện bất kỳ bước nào mà không có lý do chính đáng. Người chỉ huy quân đội càng không được giao chiến nếu không có một mục đích quan trọng. Ngược lại, nếu ông ta bị buộc phải chiến đấu, thì chính ông ta đã phạm sai lầm và phải tuân theo luật lệ kiêu hãnh của trận chiến do kẻ thù đặt ra.

Các khanh thấy đấy, ta không tự ca ngợi mình ở đây. Vì trong số năm trận chiến mà quân đội của ta đã giao chiến, chỉ có ba trận là ta đã lên kế hoạch. ta bị buộc phải giao chiến trong hai trận còn lại: ở Mollwitz, vì quân Áo đã chen vào giữa quân đội của ta và Ohlau, nơi có pháo binh và lương thực của ta, và ở Soor, vì quân Áo đã cắt đường đến Trautenau và chỉ cho ta lựa chọn giữa chiến đấu hoặc bị tiêu diệt hoàn toàn. Nhưng hãy xem sự khác biệt giữa các trận chiến bị ép buộc và các trận chiến được lên kế hoạch trước là như thế nào! Các trận chiến Hohenfriedberg, Kesselsdorf và Chotusitz, trận chiến đã mang lại hòa bình cho chúng ta, đã thành công đến mức nào!

Vậy nên, nếu ở đây ta đưa ra những bài học mà chính ta đã không tuân theo vì sự thiếu thận trọng, thì đó là để các sĩ quan của ta học hỏi từ những sai lầm của ta và đồng thời biết rằng ta đang cố gắng cải thiện bản thân.

Thường thì cả hai đạo quân đều muốn giao chiến: khi đó, mọi chuyện sẽ nhanh chóng được giải quyết. Những trận chiến tốt nhất là những trận chiến mà ta buộc kẻ thù phải giao chiến. Vì có một quy tắc đáng tin cậy là ta phải luôn buộc kẻ thù làm những gì chúng không muốn; và vì lợi ích của các khanh hoàn toàn trái ngược với lợi ích của kẻ thù, nên các khanh phải muốn chính xác những gì chúng không muốn. Một trận chiến được giao chiến vì những lý do sau:

· để buộc kẻ thù dỡ bỏ cuộc bao vây một trong những pháo đài của các khanh,

· để đánh đuổi chúng khỏi một tỉnh mà chúng đã chiếm được,

· để xâm nhập vào lãnh thổ địch,

· để tiến hành bao vây,

· để phá vỡ sự ngoan cố của kẻ thù, nếu chúng không muốn làm hòa.

Ta buộc kẻ thù giao chiến bằng cách hành quân thần tốc vào phía sau chúng và cắt đứt các tuyến liên lạc phía sau của chúng, hoặc bằng cách đe dọa một thành phố mà chúng muốn giữ bằng mọi giá. Nhưng hãy cẩn thận khi muốn thực hiện những chiến thuật như vậy, và hãy cẩn thận để không tự mình rơi vào một tình huống khó khăn và không bố trí quân sao cho kẻ thù có thể cắt đứt các khanh khỏi các kho dự trữ của mình.

Ta mạo hiểm ít nhất trong các cuộc giao tranh hậu quân. Để làm được điều đó, ta đóng quân gần kẻ thù. Nếu chúng muốn rút lui và hành quân trước mắt các khanh qua các khe núi, các khanh sẽ tấn công hậu quân của chúng. Trong những cuộc giao tranh như vậy, có ít thứ để mất và nhiều thứ để đạt được. Thay vì hành quân đến Soor, Thân vương xứ Lothringen hoàn toàn có thể bắt đầu một cuộc giao tranh như vậy với chúng ta, nếu ông ta đợi đến khi chúng ta ở trong trại Trautenau và sau đó đóng quân đối diện với quân đội của ta. Cuộc hành quân đến Schatzlar sẽ tốn kém hơn nhiều đối với chúng ta, và ta tin rằng Thân vương sẽ có lợi.

Hơn nữa, ta giao chiến để ngăn chặn sự hợp nhất của các cánh quân địch. Lý do này là chính đáng. Nhưng một kẻ thù khéo léo sẽ dễ dàng tìm ra cách để thoát khỏi các khanh bằng một cuộc hành quân thần tốc hoặc chọn một vị trí tốt. Đôi khi ta không có ý định giao chiến, nhưng lại được mời giao chiến bởi những sai lầm của kẻ thù, mà ta phải tận dụng để trừng phạt chúng.

Ta xin nói thêm vào những quy tắc cơ bản này rằng, các cuộc chiến tranh của chúng ta phải ngắn gọn và sôi nổi. Chúng ta hoàn toàn không được kéo dài chúng. Một cuộc chiến tranh kéo dài sẽ dần dần phá hủy kỷ luật tuyệt vời của chúng ta, làm hoang vu đất nước và làm cạn kiệt nguồn lực của chúng ta. Vì vậy, các chỉ huy của quân đội Phổ, mặc dù phải thận trọng, nhưng phải tìm cách đưa ra một quyết định. Họ không được nghĩ như Thống chế Luxembourg, khi con trai ông ta nói với ông ta trong cuộc chiến ở Flanders: "Con nghĩ, thưa cha, chúng ta có thể chiếm được thành phố này thành phố kia." Thống chế trả lời: "Im đi, thằng ngốc! con muốn chúng ta về nhà trồng bắp cải sao?" Tóm lại, về các trận chiến, ta phải tuân theo nguyên tắc của Hội đồng Tối cao của người Do Thái: "Thà một người chết cho dân, còn hơn là cả dân tộc bị diệt vong."

Những sự ngẫu nhiên và những sự kiện bất ngờ trong chiến tranh

Các chỉ huy quân đội đáng bị thương hại hơn người ta nghĩ. Ai ai cũng lên án họ mà không thèm nghe họ. Báo chí bêu riếu họ trước toàn thế giới, và trong hàng ngàn người lên án họ, có lẽ không một ai hiểu đủ để chỉ huy một đội quân nhỏ nhất. Ta không có ý định biện hộ cho những chỉ huy quân đội mắc sai lầm; vì họ xứng đáng bị trách mắng. Ta cũng sẵn lòng từ bỏ chiến dịch năm 1744 của mình và thú nhận rằng, với rất nhiều sai lầm, ta chỉ làm được một vài điều tốt, chẳng hạn như cuộc bao vây Prag, cuộc rút lui và phòng thủ Kolin, và cuối cùng là cuộc rút lui về Schlesien. Nhưng thế là đủ rồi! Ở đây, ta chỉ muốn nói về những sự kiện không may mắn mà không có sự tiên liệu hay cân nhắc kỹ lưỡng nào có thể chống lại được. Vì ta chỉ viết cho các tướng lĩnh của mình, nên ta chỉ muốn đưa ra cho họ những ví dụ mà khi chúng ta đóng quân ở Reichenbach vào tháng 9 năm 1741, ta có kế hoạch hành quân thần tốc đến Neiße và đóng quân giữa thành phố Neiße và quân đội của Neipperg để cắt đứt đường rút của quân Áo. Mọi sự chuẩn bị đã xong, nhưng một trận mưa dai dẳng đã khiến đường sá lầy lội, đến nỗi đội tiền quân của chúng ta, đội mang theo phà, không thể tiến lên. Vào ngày hành quân, sương mù dày đặc đến nỗi lính canh bộ binh ở các làng bị lạc và không tìm được đường trở về trung đoàn của mình. Tình hình tệ đến mức thay vì hành quân lúc bốn giờ sáng như đã định, chúng ta chỉ có thể khởi hành vào buổi trưa. Do đó, không thể nghĩ đến việc hành quân thần tốc nữa; kẻ thù đã đi trước chúng ta, và sương mù đã phá hỏng toàn bộ kế hoạch của ta.

Một vụ mất mùa ở vùng đất mà ta muốn gây chiến sẽ làm hỏng cả một chiến dịch. Bệnh tật bùng phát trong quá trình tác chiến sẽ đẩy quân đội vào thế phòng thủ; đó là những gì đã xảy ra với chúng ta ở Böhmen năm 1744 dẫn tới tình trạng đói kém. Trong trận Hohenfriedberg, ta ra lệnh cho một trong những sĩ quan tùy tùng của mình, Bá tước Karl, nói rằng với tư cách là vị tướng cao cấp nhất, ông ta sẽ đảm nhận chỉ huy đội hình thứ hai, vì Kalckstein đã được phái đến cánh phải chống lại người Sachsen. Người sĩ quan tùy tùng đã hiểu sai ý ta và truyền đạt cho Bá tước rằng ông ta phải thành lập đội hình thứ hai từ đội hình thứ nhất. May mắn thay, ta đã nhận ra sự hiểu lầm kịp thời và có thể khắc phục nó. Nhưng hãy luôn cảnh giác và nhớ rằng một mệnh lệnh bị hiểu sai có thể phá hỏng mọi thứ.

Nếu người chỉ huy quân đội bị bệnh hoặc người chỉ huy một đội quân quan trọng không may tử trận, thì tất cả các biện pháp đều bị phá sản ngay lập tức; vì cần những người đàn ông thông minh và táo bạo để chỉ huy các đội quân, và những người như vậy hiếm đến nỗi trong quân đội của ta, ta chỉ biết nhiều nhất là ba hoặc bốn người. Nếu kẻ thù, bất chấp mọi sự thận trọng, vẫn chiếm được một đoàn xe chở lương thực của các khanh, thì điều đó cũng sẽ đảo lộn mọi biện pháp của các khanh, và kế hoạch của các khanh sẽ bị thất bại. Nếu vì lý do quân sự, các khanh phải thực hiện một cuộc rút lui, điều đó sẽ làm nản lòng quân đội của các khanh. May mắn thay, ta chưa bao giờ trải qua điều đó với toàn bộ quân đội của mình, nhưng sau trận Mollwitz, ta đã thấy phải mất bao lâu một đội quân đã nản lòng mới bình tĩnh trở lại; vì kỵ binh của ta lúc đó đã xuống tinh thần đến mức họ tin rằng ta đang đưa họ đến lò mổ nếu ta phái một đội quân đi để tiếp tục chiến tranh. Chỉ từ trận Hohenfriedberg mới bắt đầu kỷ nguyên phục hưng của họ.

Nếu kẻ thù phát hiện ra một gián điệp quan trọng mà các khanh có trong trại của chúng, thì la bàn của các khanh sẽ bị mất, và các khanh sẽ không biết gì về các động thái của chúng ngoài những gì các khanh nhìn thấy.

Sự cẩu thả của các sĩ quan được cử đi trinh sát có thể đẩy các khanh vào tình thế khó khăn nhất. Bằng cách này, Neipperg đã bị bất ngờ ở Mollwitz; vì sĩ quan kỵ binh mà ông ta cử đi trinh sát đã bỏ bê nhiệm vụ của mình, và chúng ta đã áp sát ông ta khi ông ta ít ngờ tới nhất. Vậy nên, hãy học hỏi từ điều này rằng các khanh không bao giờ được giao phó sự an toàn của toàn bộ quân đội cho sự cảnh giác của một sĩ quan cấp dưới duy nhất. Những việc lớn và quan trọng như vậy không được phụ thuộc vào một người duy nhất hoặc một sĩ quan cấp dưới. Nói chung, các cuộc tuần tra chỉ nên được coi là một biện pháp phòng ngừa thừa. Ta không bao giờ được hoàn toàn dựa vào chúng, mà phải thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa kỹ lưỡng và đáng tin cậy hơn. Sự phản bội là điều tồi tệ nhất có thể xảy ra với một người. Tóm lại, từ tất cả những điều đã nói ở trên, có thể thấy rằng ngay cả khi đang gặp may mắn, ta cũng không bao giờ được dựa dẫm vào bất cứ điều gì hoặc trở nên kiêu ngạo vì những thành công của mình. Thay vào đó, ta phải nhớ rằng với sự khôn ngoan và thận trọng hạn chế của mình, chúng ta thường trở thành con rối của sự ngẫu nhiên và những sự kiện bất ngờ, qua đó một số phận không thể đoán trước thích hạ bệ sự tự cao của những kẻ tự phụ.

Một vị tướng có nên tổ chức hội đồng chiến tranh không?

Hoàng tử Eugen thường nói rằng, nếu một vị tướng không muốn làm gì, thì không có biện pháp nào tốt hơn là tổ chức một hội đồng chiến tranh. Điều đó càng đúng hơn vì đa số ý kiến trong hội đồng chiến tranh đều ủng hộ việc không hành động. Một vị tướng mà nhà vua giao phó quân đội phải hành động độc lập. Sự tin tưởng mà nhà vua đặt vào công lao của ông ta cho phép ông ta làm như vậy. Hơn nữa, sự bí mật, điều rất cần thiết trong chiến tranh, sẽ không bao giờ được đảm bảo trong một hội đồng chiến tranh. Tuy nhiên, ta tin rằng một vị tướng cũng không nên coi thường lời khuyên tốt của một sĩ quan cấp dưới. Vì khi liên quan đến lợi ích của nhà nước, một công dân dũng cảm sẽ quên mình và hành động vì lợi ích của tổ quốc, bất kể phương tiện để đạt được mục đích là do anh ta hay người khác đưa ra, miễn là anh ta đạt được mục tiêu của mình.

Chiến thuật mới của quân đội

Từ tất cả các quy tắc đã được thiết lập trong tác phẩm này, các khanh sẽ thấy chiến thuật mà ta đã giới thiệu trong quân đội của mình dựa trên điều gì. Mục đích của tất cả các cuộc diễn tập này là, trong mọi cơ hội, giành được thời gian và tận dụng nó, dù là để rời khỏi trại hoặc để đội hình nhanh hơn kẻ thù, hoặc để nhanh chóng và không hề rối loạn triển khai đội hình chiến đấu thông thường hoặc xiên góc, hoặc để giành được địa hình nhanh hơn và đưa trận chiến đến quyết định sớm hơn so với thông lệ trước đây, hoặc cuối cùng là để đánh tan kẻ thù bằng sự hung hãn của các cuộc tấn công kỵ binh của chúng ta. Vì với sự dữ dội của chúng, ngay cả kẻ hèn nhát cũng bị cuốn theo và phải thực hiện nhiệm vụ của mình tốt như người dũng cảm; do đó, không một kỵ binh nào trở nên vô dụng. Vậy nên, toàn bộ hệ thống dựa trên tốc độ di chuyển và sự cần thiết của tấn công.

Ta tin tưởng rằng tất cả các tướng lĩnh đều tin vào sự cần thiết và lợi ích của kỷ luật và sẽ cùng ta cố gắng duy trì và hoàn thiện nó trong cả thời chiến và thời bình. Ta sẽ không bao giờ quên những gì Vegetius nói về người La Mã, khi ông ta gần như thốt lên đầy nhiệt huyết: "Cuối cùng, kỷ luật La Mã đã chiến thắng chiều cao của người German, sức mạnh của người Gaul, sự xảo quyệt của người Hy Lạp, số lượng đông đảo của bọn mọi và chinh phục toàn bộ thế giới đã biết vào thời đó ." Sự thịnh vượng của các quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào kỷ luật của quân đội!

Lời kết

Đó là những điểm chính của các hoạt động quân sự lớn. Ta đã trình bày các nguyên tắc của chúng một cách chi tiết nhất có thể và trên hết đã cố gắng rõ ràng và dễ hiểu. Nhưng nếu các khanh có bất kỳ nghi ngờ nào về một hoặc một vài điểm, ta sẽ rất vui nếu các khanh trình bày chúng cho ta, để ta có thể giải thích lý do của mình chi tiết hơn hoặc, nếu ta đã nói điều gì sai, ta có thể thừa nhận ý kiến của các khanh. Kinh nghiệm chiến tranh ít ỏi của ta đã chỉ ra rằng nghệ thuật này không ngừng học hỏi và rằng khi nghiên cứu nghiêm túc, người ta luôn khám phá ra những điều mới. Ta tin rằng ta đã không lãng phí thời gian của mình nếu tác phẩm này khơi gợi các sĩ quan của ta suy nghĩ về một nghề nghiệp sẽ mở ra cho họ con đường vinh quang rực rỡ, giải thoát tên tuổi họ khỏi bóng tối của thời gian và đảm bảo cho họ sự bất tử cho những nỗ lực của họ.